Slave u novembaru — pregled po datumima

Mitrovdan (Sv. velikomučenik Dimitrije, 8. novembar) je u srpskom narodnom kalendaru tradicionalno datum koji zatvara poljoprivrednu godinu — do Mitrovdana se završavaju jesenji radovi (orezivanje, sklanjanje stoke u zimske staje, finalna prerada hrane za zimu). Posle Mitrovdana počinje „zimnji” period.

Mitrovdan je jedna od najraširenijih slava u Srbiji, naročito u Šumadiji, Pomoravlju, Makedoniji i delovima istočne Srbije. U pojedinim sredinama — Niš, Leskovac, Vranje — Mitrovdan je gotovo institucionalna slava: u jednom selu može biti više od polovina porodica koja ga slavi.

Sv. Dimitrije bio je vojnik u rimskoj vojsci u Solunu, mučen i pogubljen za vreme cara Maksimijana. U narodu se vezuje za zaštitu vojnika i ratnika, ali i za poljoprivredni ciklus.

Aranđelovdan (Sabor Sv. arhanđela Mihaila, 21. novembar) — jedna od najraširenijih srpskih slava, posvećena prvom među nebeskim silama. Datum se u srpskoj tradiciji vezuje i za Hilandar (manastir Sv. arhanđela Mihaila), gde se slava svečano obeležava.

Aranđelovdan je naročito izražen u Šumadiji, zapadnoj Srbiji, Hercegovini i Bosni. Sto je mrsan (Božićni post počinje tek 28. novembra).

Postoji i Sabor svih svetih arhanđela (Mihaila, Gavrila, Rafaila, Urila i drugih) na Aranđelovdan — ali u srpskom narodnom kalendaru, Aranđelovdan je pre svega slava Sv. arhanđela Mihaila.

Božićni post u 2026. počinje 28. novembra i traje do 6. januara 2027 (40 dana). Slave koje padnu posle 28. novembra obeležavaju se posno. Aranđelovdan u 2026. (21. novembar) još pada u mrsno doba — to je radni dan (subota).

Mitrovdan (8. novembar) i Aranđelovdan (21. novembar) — oba su mrsne slave u 2026. Dalji datumi u novembru (Sv. Vrači 14. novembar, Sv. Filip 27. novembar) većinom padaju u sedmici pred Božićni post — i u tim danima slavski sto je još mrsan.